Call us on  00 31 6 81 90 61 72

Home » Non classé » L’Eglise wallonne cède le temple à la commune

L’Eglise wallonne cède le temple à la commune

Après un processus de plusieurs années, l’église wallonne à Delft cède le temple à la municipalité de Delft. L’église wallonne continuera d’utiliser le temple pour ses activités ecclésiales. Le 22 avril, en présence du maire de Delft, Monsieur Ver Kerk, du consistoire, de paroissiens et amis wallons, a lieu la signature des actes de cessation par Monsieur La Rivière, président du consistoire et Monsieur le maire.  Lors de son allocution, Monsieur La Rivière a retracé l’historique de la chapelle (voir plus bas) et a exprimé ce que représente ce geste pour l’église wallonne. ce fut un moment plein d’émotions. Les organistes Bert Kooijman et Christo Lelie ont entouré cette émotion par la beauté de leurs interprétations. A l’issue de la cérémonie, Monsieur et Madame Geerling nous ont offert le verre de l’amitié.

Mijnheer de Burgemeester, leden van het stadsbestuur, stafleden van het museum Prinsenhof, dames en heren, namens de kerkenraad van de Waalse Gemeente Delft heet ik U allen welkom, — in het bijzonder ook notaris van Ringelesteijn, die door de schenkingsakte de overdracht tot stand zal brengen.

“in Delft ligt de geschiedenis op straat”; deze uitspraak van de oud- archivaris van Delft, Verhoeven geldt zeker voor het Agathaplein en  bepaald  ook voor dit kerkgebouw . Het is nauw verbonden met onze vaderlandse geschiedenis  en in het bijzonder  met het Oranjehuis . Ik zal dat schetsmatig  weergeven om de overdracht van het eigendom van dit gebouw aan de Gemeente Delft in historisch perspectief te plaatsen. De bouw  van deze kerk werd begonnen in 1425 als kapel van het St Agatha klooster .

Na de beeldenstorm in 1566 kwam de overgang van Rooms- Katholiek naar Protestant en gingen al gauw verschillende leden van het geslacht van Nassau in het voormalige Agathaklooster wonen ; in1572 werd het de officiele residentie van Prins Willem van Oranje, die hier regelmatig in “zijn hofkapel” de Franstalige kerkdiensten bijwoonde. Het Frans was toen immers de hoftaal. Zo vernam de Prins op 3 oktober 1574 het heugelijke nieuws van Leidens ontzet tijdens een dienst in deze kapel.

In 1584  kreeg  de Prins van de Gemeente Delft het eigendom van wat inmiddels de  naam Prinsenhof had verkregen.

Na de moord op haar man wilde zijn weduwe, Louise de Coligny, niet langer in Delft wonen en gaf zij het Prinsenhof terug aan de stad in ruil voor een jaargeld voor haar zoon Frederik Hendrik.Het stadsbestuur gaf daarop de voormalige kapel in gebruik aan de Franstalige geloofsvluchtelingen die toen uit Wallonie binnenstroomden en in Nederland  en ook in Delft gastvrij ontvangen werden. Zo ontstond de Waals Hervormde Gemeente.

In 1585 kwam de eerste kerkenraad tot stand en trad de eerste predikant , Ds Moreau ,in functie. Hij is opgevolgd door ca. 40 Franstalige predikanten; hun namen zijn te lezen op de borden in de consistoriekamer even als die van de kerkenraadsleden van 1585 tot op vandaag.

Ook na de dood van Prins Willem werd het Prinsenhof bewoond door leden van het huis van Nassau o.a. door Emilia van Nassau,een  dochter van Prins Willem en Anna van Saksen ;zij trouwde met Don  Emanuel van Portugal . Hun zoon Emanuel en vier ongetrouwde zusters van hem, allen dus kleinkinderen van Prins Willem van Oranje, zijn  bijgezet in de grafkelder in deze kerk.  Na hun bijzetting is de grafkelder in alle waarschijnlijkheid gesloten gebleven tot aan de zeer noodzakelijke restauratie van het gehele Prinsenhof in de jaren 1950-1962 onder leiding van Professor N.  Lansdorp. Hierbij werd de grafkelder “herontdekt” en in goede staat bevonden. De fraai bewerkte grafsteen en de ingangs- grafsteen zijn goed bewaard gebleven  en tot op heden  zichtbaar voor het publiek ,zoals u straks kunt zien.

Na de restauratie werd het Prinsenhof  heropend integenwoordigheid van H.M. Koningin Wilhelmina. Toen zij in de Nieuwe kerk werd bijgezet , was het Ds Forget , eens predikant in de Waalse kerk in Delft , die  als een der hofpredikers optrad.

Inmiddels hadden zich op veel plaatsen in Nederland Waalse kerken gevormd en hun aantal steeg in 1685 toen het Edict van Nantes ,dat in Frankrijk  godsdienstvrijheid garandeerde,  werd opgeheven. Naar schatting kwamen er zo’n 60 000 Hugenoten uit Frankrijk binnen. Er ontstonden toen ongeveer 60 Waalse gemeenten.

In 1699 ontving de kerk een orgel bij testament van Francois le Boindre,  een oud- conrector van de Latijnse school(gymnasium) , tesamen met een legaat van 6000 gulden aan de Gemeente Delft die hiermee het salaris van de organist en het onderhoud van het orgel diende te bekostigen. Tot op de dag van vandaag betaalt de Gemeente aan ons een bedrag van € 50,00 per jaar . In de consistoriekamer hangt een portret/schilderij van  Francois le Boindre.

Tot zo ver de oude geschiedenis , waaruit blijkt dat het eigendom van het kerkgebouw in de loop der eeuwen verschillende keren gewisseld is  totdat in de Franse tijd ,in 1808, de Gemeente Delft dit gebouw  schonk aan onze kerkenraad  . Tot op heden hebben wij het gedurende meer dan twee eeuwen gebruikt en onderhouden en kunnen nu, naar wij menen,  het gebouw in  blakende welstand aan U terug geven; dit is niet in het minst te danken aan de goede zorgen van het kostersechtpaar Geerling , dat in het bijzonder het huren van dit kerkgebouw  voor huwelijken, concerten en dergelijke gedurende vele jaren aantrekkelijk heeft weten te maken. Verder moet genoemd worden de vrijwillige medewerking van de heer Naaborg die o.a. zorgde voor de recente vernieuwing van het leien dak.

Het zo bijzondere Witte  orgel is in 2000 grondig met medewerking van onze organist de Bloeme gerestaureerd; het verheugt ons dan ook dat hij door het Prinsenhof bij het beheer en gebruik ervan betrokken blijft. De verwarmingsinstallatie annex luchtbevochtigingsapparatuur gemoderniseerd en een geluidsinstallatie met ringleiding voor alle zitplaatsen is tot stand gebracht.

De recente geschiedenis is u allen bekend en daarover kan ik  kort zijn.   In  W. Europa en ook in Nederland is er  sprake van een secularisatie , waarbij het kerkbezoek zowel als het ledental van de belangrijke kerken sterk terug loopt .Dit geldt nog in grotere mate voor de Franstalige , protestantse ,Waalse  kerk om dat ook de kennis van de Franse taal in Nederland is afgenomen. In ons land zijn er van de 60 Waalse kerken die er eens waren nu niet meer dan 13 over met merendeels vergrijsde leden. Ook voor de Waalse kerk in  Delft is   het ledental en de bestuurskracht zover gedaald dat de kerkenraad meent niet langer in de toekomst  de  verantwoordelijkheid te kunnen dragen voor het beheer van zo’n belangrijk historisch Rijksmonument als dit kerkgebouw. Na het meer dan twee eeuwen gebruikt en onderhouden te hebben is er ons veel aan gelegen dat de nieuwe eigenaar het ook met eerbiediging van de historische betekenis  zal gaan gebruiken en dat continuiteit  gewaarborgd zal blijven, ook in het gebruik als kerk.

Daarom heeft de kerkenraad  besloten om dit gebouw  in eerste instantie weer aan de Gemeente Delft terug te geven op voorwaarde dat de Delftse Waalse geloofsgemeenschap er “om niet”  voorlopig kerkdiensten mag blijven  houden. Daardoor verandert er niets aan het leven van de Waalse kerk Delft :de kerkdiensten, geleid door Ds Badry ,gaan gewoon door en Mevrouw Somers- Bodegom blijft de Franse avonden  verzorgen.

In de  besprekingen met de gemeente bleek al gauw dat de Gemeente Delft  bereid  was de voormalige residentie van Willem van Oranje met diens hofkapel  compleet te maken en onze wensen voor een toekomstig gebruik ervan volledig te begrijpen en te delen; hierdoor zijn de onderhandelingen in dit voor ons toch wel pijnlijke proces met de gemeentelijke vastgoedadviseur, de heer Eekhout, bijzonder prettig verlopen, waarvoor we hem hartelijk danken.

Het deed ons verder goed te vernemen dat de Dienst van het Koninklijk Huis, die wij van ons plan op de hoogte  hadden gesteld , de verzekering had gekregen dat  het Gemeentebestuur van Delft er op zou toezien  dat de inpassing van het gebouw in het museum Prinsenhof  op pieteitsvolle wijze zal blijven plaats vinden.

Dan is nu het ogenblik gekomen om U te danken voor het geschenk  dat de Gemeente ons in 1808 heeft gegeven en u te verzoeken om nu door middel van de te ondertekenen Akte Van Schenking dit Kerkgebouw weer in eigendom  te aanvaarden.

J.W.M. La Rivière

 

 

 

 

 

Comments are closed.